Meer mbo-studenten moeten kiezen voor een opleiding met toekomstperspectief en maatschappelijk belang, zo concludeert VVD Kamerlid Queeny Rajkowski in een interview met Trouw. De toenemende vraag naar mensen in tekortsectoren groeit. Met dit voorstel wil zij studenten stimuleren om voor opleidingen te kiezen die deze tekorten in de arbeidsmarkt kunnen dichten.
De energietransitie, de woningbouw, de zorg en veel andere sectoren rekenen op de kennis en krachten van mbo’ers. Maar door het tekort aan vakmensen lopen deze sectoren vast en kan Nederlandse welvaart zoals we die nu kennen niet gegarandeerd worden voor de toekomst. Volgens Rajkowski is daarom nu het moment aangebroken dat de overheid moet gaan ingrijpen. Volgens het voorstel van het VVD-kamerlid kan de overheid bepaalde mbo-studies die de tekorten kunnen oplossen in de arbeidsmarkt goedkoper aanbieden aan studenten: ‘Ik hoop dat we hen positief kunnen prikkelen door in die sectoren lagere lesgelden te vragen. Ook moeten we eerlijker voorlichten welke studies goede of minder goede baankansen bieden.’
Keuzevrijheid
Er bestaan zorgen dat de lagere lesgelden voor bepaalde mbo-studies de keuzevrijheid zullen beperken voor een aantal toekomstige mbo-studenten. Rajkowski ontkracht deze zorgen en geeft aan dat de verschillen tussen de tarieven er niet voor zullen zorgen dat studenten worden beperkt in hun studiekeuze. ‘Maar met ietsje meer of minder collegegeld kunnen we wel laten zien welke vakmensen Nederland in de toekomst nodig heeft’, zegt ze.
‘Mbo’ers zijn mensen, geen middelen’
Keuzevrijheid is cruciaal, vindt ook Maurits Brus, voorzitter van Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JobMBO). Maar hij ziet niks in het voorstel van Kamerlid Queeny Rajkowski. Brus heeft zich eerder in een column op Mbo-today al uitgesproken over zijn afkeur tegen dit plan: ‘Mbo’ers zijn mensen, geen middelen. Er wordt vaker over ons gepraat alsof we onderdelen zijn van een grote arbeidsmarktmachine die je kunt verplaatsten waar het tekort het grootst is. Maar mbo’ers zijn volwaardige burgers met eigen talenten, ambities en dromen.’
Sturen op studiekeuze
Terug naar Rajkowski en haar voorstel. Het sturen op studiekeuze heeft volgens haar niet alleen positieve effecten voor de arbeidsmarkt en de Nederlandse welvaart. Het geeft studenten ook een beter toekomstperspectief. Er zijn volgens het Kamerlid namelijk ‘mbo-instellingen die veel verschillende soorten opleidingen aanbieden, maar zonder daarbij altijd aansluiting te hebben op de arbeidsmarkt. Daar zijn de studenten uiteindelijk de dupe van als ze een baan gaan zoeken.’
Ook het doorstudeerdogma moet doorbroken worden ‘want een mbo-diploma is een volwaardig eindstation’, aldus Rajkowski. Toch zijn er nog enkele valkuilen die het voorstel van het VVD-kamerlid zouden kunnen belemmeren. Want welke mbo-studies onder dit voorstel vallen is nog niet duidelijk. Overigens is er ook het risico dat het op een andere manier benaderen van mbo-studenten juist de kloof tussen het mbo en hbo/wo vergróót. Al geeft Kamerlid Rajkowski aan dat dat niet het geval is: ‘We hebben het simpelweg al wat verder uitgedacht voor het mbo dan voor het hbo en wo.’
Genoeg andere oplossingen
Toch vraagt JobMBO voorzitter Maurits Brus zich af of sturing de juiste oplossing is voor het tekort op de arbeidsmarkt. ‘De tekorten die bestaan, zijn niet door studenten veroorzaakt’, zegt hij. ‘Er zijn meer dan genoeg oplossingen. De vraag is dus: waarom zouden we nu al inleveren op keuzevrijheid: een van de meest fundamentele waarden die we hebben?’
Lees hier het hele interview met kamerlid Rajkowski
Lees ook: Jullie tekorten oplossen is niet alleen onze verantwoordelijkheid