Operatie geslaagd! Patiënt overleden…

Goed nieuws! De cao Sociaal Werk kent sinds kort een stagevergoeding. Of je nu stage loopt voor je mbo-, hbo- of universitaire opleiding in deze branche, per 1 januari 2026 heb je recht op een stagevergoeding van minimaal 350 euro per maand. En die vergoeding loopt zelfs nog op naar minimaal 450 euro op 1 september 2026.

Het is echt mooi om te zien dat de werkgevers- en werknemersorganisaties invulling geven aan het Stagepact. Daar spraken we af dat er vanaf 2023 ten minste een passende onkostenvergoeding zou zijn voor reiskosten, telefoonkosten en bijvoorbeeld kosten voor werkkleding en gereedschappen die studenten moeten maken voor hun stage.

Verder werd de aanbeveling gedaan om ook een stagevergoeding te geven en dat te regelen in de cao per sector. Immers, ook een stagiair draagt bij aan de bedrijfsvoering van een organisatie. Het is daarnaast ook een blijk van waardering aan de student. Overigens is zo’n stagevergoeding voor een student zeer noodzakelijk: er blijft naast een stage vaak weinig tijd over voor een bijbaantje.

Helaas is een stagevergoeding nog niet geregeld in veel cao’s. Mooi dat de cao Sociaal Werk dit nu wel goed geregeld heeft.

Van de theorie naar de praktijk

Curio – een instelling voor onder andere mbo in West-Brabant – biedt sinds jaar en dag de opleiding buurtsportcoach aan. Een opleiding met goede vooruitzichten op de arbeidsmarkt. En dat niet alleen: de afgestudeerden die in deze richting gaan werken leveren een bijdrage aan een gezonde samenleving.

Voor een bol-opleiding zijn stageplaatsen cruciaal. Immers, een mbo-opleiding zonder een stevige praktijkcomponent is van weinig waarde. De opleiding buurtsportcoach werkt al jaren samen – tot wederzijdse tevredenheid – met Breda Actief. Deze organisatie helpt mensen om meer te bewegen door advies te geven over hoe je kunt bewegen en door lokale sport- en beweegmogelijkheden te bevorderen.

Jaarlijks bood Breda Actief zestien stageplaatsen aan. Met de komst van de nieuwe cao, gaan zij dit met 75% reduceren met ingang van het nieuwe schooljaar. Zij stellen dan nog vier stageplaatsen beschikbaar. Breda Actief is afhankelijk van gemeentelijke subsidies. Onkostenvergoedingen waren nooit het probleem om die te betalen uit de subsidie; stagevergoedingen – waar ook nog werkgeverslasten bij komen – passen tot verdriet van Breda Actief niet in het budget.

Het gevolg kan zijn dat de opleiding veel minder studenten kan plaatsen. Zeker als meer organisaties in de sector het aantal stageplaatsen reduceert vanwege de verplichte stagevergoeding. Dat beperkt de keuzevrijheid van studenten en brengt de personeelsaanwas in de sector sociaal werk in gevaar. De enige hoop is nu nog gericht op de subsidiegever. En dat in de wetenschap dat ook gemeentes het financieel zwaar hebben.

Wat een goed bedoelde en op papier sympathieke maatregel leek, pakt in de praktijk desastreus uit. De werkelijkheid van de beslissers en beleidsbepalers lijkt heel ver af te staan van de werkelijkheid van de werkvloer. Idealen zijn mooi, maar als het omzetten van idealen in regels averechts uitpakt, dan is het misschien beter om het te houden bij niet verwezenlijkte idealen. Dan zou de patiënt in elk geval nog leven.

Rob Neutelings is bestuursvoorzitter van Curio. Hij schreef deze column op persoonlijke titel.