Vakdocenten zien het bijna dagelijks: studenten die bijvoorbeeld moeiteloos een cv-ketel aansluiten of een groepenkast bedraden, maar vastlopen zodra ze moeten opschrijven wat ze hebben gedaan. Vaak weten mbo-scholen dan niet hoe ze gericht kunnen sturen op verbetering. Het practoraat, oftewel het praktijkgericht onderzoek in het mbo, kan hier verandering in brengen.
In het artikel van de Volkskrant wordt duidelijk dat heel veel studenten vastlopen of uitvallen en vervolgens uit beeld verdwijnen. Hun reden van vastlopen of uitvallen, wordt niet onderzocht. Zo kan het onderwijs geen gerichte verbeteringen doorvoeren. Daarom stimuleert het practoraat onderzoeken over student én opleiding met toepasbare resultaten; een ontwikkeling waar de politiek ook achter staat. Practoraten kunnen bijvoorbeeld een instrument zijn waardoor minder studenten uitvallen en opleidingen beter gaan aansluiten op de arbeidsmarkt.
Onderzoekscultuur in het mbo
Hoe doe je eigenlijk onderzoek in het mbo? ‘Die praktijk bestond nog niet’, zegt Jorick Scheerens, voormalig docent aan het Mediacollege. In 2010 startte het Mediacollege een onderzoek naar de rol van sociale media in het onderwijs. Tijdens die periode moesten Scheerens en zijn collega’s zelf invulling geven aan het onderzoek. Uiteindelijk werd onderzoek geen doel op zichzelf. ‘Het is een middel om beter onderwijs en een betere beroepspraktijk mogelijk te maken’, benadrukt hij.
Van opleiding tot werkveld
Als gevolg van dit onderzoek, wilden steeds meer mbo-instellingen hun onderwijs systematisch onderzoeken en verbeteren. Zo begeleidt Scheerends sinds 2015 scholen bij het opbouwen van hun eigen onderzoekspraktijk via de Stichting Practoraten.
Practoraten verschillen in onderzoeksonderwerpen. Sommige mbo-scholen focussen zich op de kwaliteit van hun onderwijs, terwijl anderen direct aansluiten op de arbeidsmarkt. Ook kunstmatige intelligentie (AI) is een opkomend thema. Om het onderzoek zo gericht mogelijk uit te voeren spreken docent-onderzoekers met studenten en collega’s. Ook organiseren ze focusgroepen waarin studenten en docenten samen reflecteren op hun ervaringen en knelpunten.
Ontwikkeling van het mbo
De opmars van practoraten past in een bredere herwaardering van het mbo. De afgelopen tien jaar zijn er steeds meer veranderingen doorgevoerd. Hierdoor wordt het mbo stap voor stap steeds meer gelijkwaardig aan het hbo en de universiteit. Voorbeelden hiervan zijn het invoeren van de studiefinanciering en toegang tot een studenten ov-abonnement voor mbo-studenten.
En hoewel practoraten snel terrein winnen, staat onderzoek in het mbo nog in de stijgers. Toch wordt het invoeren van het practoraat nu al als succesvol ervaren. Het geeft scholen de kans om écht te onderzoeken wat werkt en hoe ze gericht hun opleidingen kunnen verbeteren.
Lees hier het volledige artikel van de Volkskrant