Nog steeds verlaten te veel jongeren het (v)mbo-onderwijs zonder diploma of startkwalificatie. Bas Meeuwisse, docent Entree bij mboRijnland in Alphen aan de Rijn, heeft jaarlijks een klasje van ongeveer twintig drop-outstudenten onder zijn hoede. Met veel persoonlijke aandacht zet hij hen in de hybride setting van Entreeopleiding school@work alsnog op het goede spoor: ‘Door het leren voornamelijk op de werkvloer te concentreren, heb je meer mogelijkheden om maatwerk aan te bieden.’
Volgens het CBS verlaat 7% van de mbo-studenten hun school voortijdig. Dat lijkt een abstract cijfer, maar in de praktijk gaat het om jongeren die zich vaak jarenlang niet gezien of begrepen hebben gevoeld binnen het onderwijs. De studenten in het klasje van docent Bas Meeuwisse hebben zich nooit thuis gevoeld op school. Ze dragen flinke rugzakken met zich mee en hebben vaak adhd of een taalontwikkelingsstoornis. ‘Dat maakt deze groep, die vanuit de leerplicht opnieuw naar school wordt gestuurd, bijzonder lastig’, stelt Bas ‘Het betekent ook dat je hun opleiding op een andere manier moet inrichten. Dat doen wij bij mboRijnland via school@work, een hybride Entree-opleiding met één dag per week les in de klas. De andere vier dagen werken de studenten bij sociaal ontwikkelbedrijf Rijnvicus.’
Logistiekafdeling
Deze Entreeopleiding is door mboRijnland en Rijnvicus samen ontwikkeld om deze groep aan een startkwalificatie of diploma te helpen. Daarvoor bieden ze vier verschillende profielen aan: logistiek, dienstverlening, horeca en metaal-, installatie- en elektrotechniek. Met het behaalde diploma kunnen de studenten doorstromen naar een mbo-2-opleiding, of gaan werken. Deze jongeren krijgen natuurlijk dezelfde vakken als anderen, zoals Nederlands, rekenen en burgerschap. ‘Maar verder leiden we ze op de werkvloer op, werken ze tussen de medewerkers van Rijnvicus’, legt Bas uit. ‘Ze leren over logistiek bijvoorbeeld op de grote logistiekafdeling van het bedrijf. En als we veilig werken willen uitleggen, geven we ze een helm en beschermende kleding en laten we zien waarom ze op de aangewezen paden moeten blijven. Dat werkt goed bij deze groep.’
Kwartje
Het is een groep studenten die aan het begin van het schooljaar niet bepaald staat te springen om aan Entree-onderwijs te beginnen. ‘Ze doen het omdat het moet’, weet Bas. ‘In feite legt de leerplicht hen dit op. Het moet voorkomen dat iemand zonder diploma of startkwalificatie de rest van zijn of haar leven veroordeeld is tot nietsdoen op de bank. Dat realiseren deze jongeren zich uiteindelijk ook wel. Op een gegeven moment valt bij iedereen het kwartje.’ Met veel persoonlijke aandacht weet Bas deze studenten toch succesvol – slechts een enkeling valt uit – naar de eindstreep te loodsen.
Maatwerk
Dat heeft veel te maken met de intensieve begeleiding die school@work ze geeft. ‘We bieden ze superveel maatwerk, houden erg veel coachingsgesprekken’, aldus Bas. ‘Vooral in het begin van het schooljaar is dat belangrijk. Ze hebben soms jaren weinig tot niets uitgevoerd. Dan moet je als eerste zorgen dat ze überhaupt aanwezig zijn. De rest komt dan later wel.’ Doorslaggevende factor is waarschijnlijk de aandacht van docent Bas voor zijn studenten, waarbij het helpt dat hij bevoegd is om alle vakken te geven. ‘In een normale schoolsetting ziet een docent zijn studenten een uurtje om vervolgens weer verder te gaan naar een andere klas. Ik heb veel meer contact met ze, leer ze goed kennen en ontdek hoe ik ze het beste kan helpen.’
Kassa
Op die manier ontstaat er bij deze studenten langzaam wat zelfvertrouwen. De herinnering van hun slechte cijfers op school en het gevoel dat ze nietsnutten zijn, blijft namelijk lang in hun koppies hangen. ‘Dat zie je pas in de loop van het jaar verdwijnen’, stelt Bas. ‘Wanneer ze bij ons horeca doen en bijvoorbeeld een kassa moeten draaien, gaat dat prima. Vervolgens attendeer ik ze erop dat dit net zo goed rekenen is. Zo krijgen ze er langzaam meer geloof in dat ze ook de basisvakken aankunnen.’ En zo kunnen ze een goede assistent in de logistiek, zorg of dienstverlening worden. Dat niveau kán hun plafond zijn. Geen ramp, vindt Bas: ‘Totaal niet, als ze daarmee gelukkig zijn. Bovendien hebben we deze assistenten heel hard nodig in onze maatschappij. En soms word je verrast, en groeit een student uit tot een succesvol ondernemer, of een steengoede onderwaterlasser.’
Bevlogenheid
Dat school@work zo succesvol is, dankt het ook zeker aan ontwikkelbedrijf Rijnvicus. De Entreestudenten vragen veel van de praktijkbegeleiders, werkbegeleiders en voormannen van Rijnvicus. Bas: ‘Gelukkig zie ik bij verantwoordelijken als directeur Annelies Doornbosch mijn eigen bevlogenheid terug. Ze weten dat dit een speciale groep is en dat brengen ze over op de werkvloer. Wanneer onze studenten bijvoorbeeld plotseling ergens een peukje gaan roken waar dat niet mag, is dat best irritant. Maar het wordt nooit groot, het draagvlak voor hen blijft intact.’
Ook vanuit mboRijnland kan de groep rekenen op extra aandacht. Om het studiesucces en welzijn van de studenten te vergroten heeft mboRijnland de gezamenlijke visie ‘Integraal begeleiden’ gelanceerd. Dit betekent dat Bas samen optrekt met een BOSS (Begeleiding en Ondersteuning StudieSucces)-adviseur, die net als hij zich bijzonder voor de studenten inzet om hen de juiste ondersteuning te geven.
Connectie
Prachtig werk, zo vat Bas zijn Entree-docentschap samen. ‘Ik geef deze jongeren les in verschillende vakken, begeleid ze en probeer ze te motiveren om die omslag te maken. Het past goed bij mij, al acht jaar doe ik dit soort hybride trajecten in verschillende settings. Die connectie met je studenten, daar kom je als docent je bed voor uit. We zijn er niet specifiek voor de rekensommen of voor het schrijven van een goede Nederlandse zin, we geven ze een toekomst.’
Prikkels
Afgelopen februari voegde Amber van Lienden (16) zich bij de klas van docent Bas Meeuwisse. Nadat ze bij het profiel horeca niet op haar plek zat, maakte ze een overstap naar dienstverlening, om precies te zijn naar de schoonmaak. Dat ging veel beter: ‘We hebben een leuke klik met elkaar in de klas en het is afwisselend werk’, vertelt ze. ‘Soms zorgen we dat de gebouwen hier weer netjes zijn, maar we springen ook in auto’s om op een begraafplaats schoon te gaan maken.’ Wanneer Amber over een half jaar uitstroomt, gaat ze de BBL-opleiding Beveiliging doen: ‘Het liefst wil ik dan ’s nachts werken, omdat ik moeite heb met veel prikkels. Mogelijk is dat wel wat eenzaam, maar ik denk dat ik daar best goed mee om kan gaan.’
Dit artikel is een bijdrage van het Actieplan Groene en Digitale Banen, een gezamenlijke inzet van sectoren, regionale overheden, het onderwijs, het Rijk en andere relevante partijen. Het Actieplan bouwt onder andere voort op het Techniekpact. Platform Talent voor Technologie (PTvT) verzorgt de ondersteuning van het Actieplan. Dit artikel is geschreven in opdracht van PTvT en is een vervolg op het artikel Met de entreestudent haal je als bedrijf een fantastische en loyale assistent binnen’ dat je kunt lezen op de website van het Actieplan Groene en Digitale Banen.