Het nieuwe studiejaar begint voor veel mbo-studenten met een rekening. Bol-studenten die op 1 augustus 18 jaar of ouder waren, betalen in 2026-2027 1.511 euro lesgeld. Dat is 53 euro meer dan vorig studiejaar. En daarmee zijn studenten er nog niet: afhankelijk van hun opleiding kunnen ook boeken, software, een laptop, werkkleding en andere benodigdheden voor eigen rekening komen.
DUO verstuurt het betalingsverzoek voor het lesgeld begin september. Studenten kunnen de 1.511 euro in één keer betalen, maar ook kiezen voor negen maandelijkse termijnen van 167,89 euro. Vorig studiejaar bedroeg het lesgeld nog 1.458 euro.
Boeken, laptop en werkkleding
De kosten verschillen per opleiding. Behalve lesgeld betalen studenten soms ook voor boeken, software, kleding of andere benodigdheden. Er is een verschil tussen spullen waarvoor de school en waarvoor de student verantwoordelijk is. De mbo-school moet zorgen voor de basisuitrusting die nodig is om onderwijs te volgen, examens af te leggen en het diploma te behalen. Denk bijvoorbeeld aan computers en gereedschap op school, maar ook aan bijzondere leermiddelen die tijdens lessen worden gebruikt, zoals koksmessen of kappersscharen.
Andere benodigdheden kunnen wél voor rekening van de student komen. De MBO Raad noemt op haar site onder meer boeken, readers, softwarelicenties, een laptop, sportkleding en sportschoenen. Bij sommige opleidingen lopen die extra kosten flink op. Een school mag overigens niet voorschrijven waar een student deze spullen moet kopen. Een school mag een student ook niet weigeren omdat die geen extra bijdrage betaalt.
Reizen hoeft niet uit eigen zak
Voor reiskosten is er het studentenreisproduct. Ook mbo-studenten jonger dan 18 jaar kunnen hiervan gebruikmaken. Afhankelijk van het gekozen abonnement kunnen studenten doordeweeks of in het weekend gratis reizen en op andere momenten met korting. Voor studenten op niveau 1 en 2 is het reisproduct een gift. Bij niveau 3 en 4 valt het onder de prestatiebeurs: wie binnen tien jaar het diploma behaalt, hoeft de waarde ervan niet terug te betalen. Meer over dit studentenreisproduct lees je op de site van DUO.
Minderjarige mbo’ers krijgen tijdelijk een tegemoetkoming
Voor studenten jonger dan 18 jaar gelden andere regels. Zij betalen geen lesgeld. Vanaf dit studiejaar krijgen zij bovendien via hun mbo-school een tegemoetkoming van 80 euro voor verplichte schoolboeken, software en licenties. Vorig studiejaar was dat nog 60 euro. De tijdelijke regeling loopt tot en met studiejaar 2028-2029. Daarna moet er een vaste regeling komen. Het kabinet maakte in juli bekend dat het verplichte leermiddelen voor minderjarige mbo-studenten vanaf 2029 gratis wil maken.
Verschillen met hbo en universiteit
De kosten raken ook aan de discussie over de positie van mbo-studenten ten opzichte van studenten in het hoger onderwijs. Een directe vergelijking is niet eenvoudig. Het wettelijke collegegeld voor hbo en universiteit bedraagt in 2026-2027 bijvoorbeeld 2.694 euro, tegenover 1.511 euro lesgeld voor een bol-opleiding in het mbo. Bij sommige mbo-opleidingen komen daar kosten voor materialen, kleding of beroepsbenodigdheden bij. Hoe hoog die kosten precies uitvallen, hangt af van de opleiding en de keuzes van de student.
Beroep doen op het mbo-studentenfonds
Studenten voor wie de schoolkosten een probleem vormen, kunnen in bepaalde situaties een beroep doen op het mbo-studentenfonds van hun school. Voor minderjarige studenten uit gezinnen met een minimuminkomen kan het fonds bijvoorbeeld helpen bij de aanschaf of het lenen van boeken, een laptop of werkkleding. Op de site van de Rijksoverheid kun je lezen wanneer een student recht heeft op geld uit het fonds.
Voor veel meerderjarige bol-studenten blijft het dus niet bij 1.511 euro lesgeld. Wie bijvoorbeeld een laptop, werkkleding of specifieke materialen nodig heeft, is meer kwijt. Hoeveel meer, verschilt per opleiding.