Ameland wil in 2035 fossielvrij zijn. Dat klinkt ambitieus, maar op het eiland gaat het er vooral praktisch aan toe. Er moet veel werk worden verzet. En daar zit meteen de crux: wie gaat dat doen? Ruim honderd eerstejaarsstudenten van Firda reisden afgelopen donderdag en vrijdag 20 en 21 augustus naar het eiland om dat zelf te ontdekken. Niet vanuit een boek, maar met de voeten in het zand en het hoofd bij installaties, netwerken en constructies. Want de energietransitie speelt zich niet af in een klaslokaal, maar buiten, tussen kabels, leidingen en bouwplaatsen.
Dat gebeurde met een Energietour die studenten Bouw en Infratechniek en Technicus engineering-Technicus smart energy uit Leeuwarden kennis liet maken met projecten die nu al op Ameland draaien. Energieparken, waterstof, elektrische bussen, aquathermie. Geen toekomstmuziek, maar dagelijkse praktijk. Wie goed keek, zag vooral één ding: alles hangt met elkaar samen.
En daar wringt het vaak nog. De energietransitie vraagt om vakmensen die verder kijken dan hun eigen discipline. Een installateur die snapt wat een bouwkundige doet. Een bouwer die rekening houdt met techniek. Precies op dat punt zetten Firda, gemeente Ameland en Learning Hub Friesland samen stappen, binnen het internationale project NESSIE.
Dat project verbindt vier eilanden in de Noordzee: Ameland, Belle Île, Borkum en Samsø. Allemaal met dezelfde vraag: hoe krijg je genoeg goed opgeleid personeel om plannen ook echt uit te voeren? Friesland staat daarin niet alleen, maar kiest wel nadrukkelijk zijn eigen aanpak: doen, leren en direct toepassen. De Energietour is daar een voorbeeld van. Studenten zien niet alleen wat er speelt, ze gaan er daarna ook mee aan de slag in hun opleiding. Firda ontwikkelde twee cursussen die daar direct op aansluiten: Energiemanagement/opslag en Integraal Bouwen.
Van theorie naar praktijk
In Energiemanagement/opslag leren studenten hoe energienetwerken functioneren en hoe slimme systemen vraag en aanbod regelen. Denk aan lokale opslag van energie of het slim verdelen van elektriciteit over een wijk. Essentieel, want zonder goed beheer van energie loopt elk systeem vast.
In Integraal Bouwen draait het om samenwerken. Hoe zorg je dat een gebouw goed geïsoleerd is én dat installaties daar slim doorheen lopen, zonder dat er lekken ontstaan? Geen theoretische vraag, maar een dagelijkse uitdaging op de bouwplaats.
Het zijn geen ingewikkelde woorden, maar wel een duidelijke richting. De energietransitie vraagt niet alleen om technologie, maar vooral om mensen die snappen hoe alles samenkomt. Ameland fungeert daarbij als een soort proeftuin. Klein genoeg om overzicht te houden, groot genoeg om verschil te maken. Wat hier lukt, kan elders ook.
Voor de studenten is het misschien nog zoeken naar hun plek. Maar één ding is helder: werk is er straks genoeg. De vraag is vooral wie het oppakt. En precies daar begint het. Niet in 2035, maar nu.