Ze moesten er bijna een maand op wachten, maar vandaag mogen de winnaars van de European Innovative Teaching Awards (EITA) hun prijs in ontvangst nemen tijdens het Erasmus+ Annual Event. Een van de vier Nederlandse winnaars is ROC Mondriaan uit Den Haag. De school krijgt de prijs in de categorie mbo voor The Musical Connection, een internationaal musicalproject over genderidentiteit, acceptatie en inclusie. Projectleider Ferry Hogeboom en Marco Fontijn, directeur van de musicalopleiding Dutch Academy of Performing Arts (DAPA), vertellen hoe luisteren naar studenten uitgroeide tot een internationale musicalproductie die niet alleen volle zalen trok, maar ook het onderwijs blijvend veranderde.
De Europese Commissie reikt de EITA jaarlijks uit aan vernieuwende onderwijs- en leerprojecten die mede dankzij Erasmus+ tot stand zijn gekomen. De prijs is bedoeld als erkenning voor de onderwijsprofessionals en organisaties achter deze projecten. Het thema van dit jaar is Skills for life: vaardigheden die mensen helpen om zich te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving.
Studentenverhalen als vertrekpunt
The Musical Connection ontstond doordat de studentenpopulatie van DAPA veranderde. De opleiding kreeg steeds meer studenten met verschillende genderidentiteiten en merkte dat het onderwijs niet altijd vanzelfsprekend aansloot bij hun leefwereld. ‘Het project ontstond vanuit een concrete noodzaak’, vertelt Hogeboom. ‘Genderdiversiteit was een feit. We zijn beter gaan luisteren, want iedereen moet zich welkom voelen.’ Dat luisteren werd het vertrekpunt voor het project. Jongeren vertelden over hun ervaringen met identiteit, acceptatie en erbij horen. Deze persoonlijke verhalen vormden de basis voor een musicalproductie. ‘Alles in de voorstelling kwam voort uit gesprekken met jongeren die midden in hun eigen ontdekkingsreis zaten’, aldus Hogeboom. ‘Niet wij vertelden hun verhaal; zij vertelden het ons.’ Studenten van DAPA maakten de voorstelling samen met leerlingen en studenten van Lentiz Floracollege uit Naaldwijk, de Finse kunstschool Lumit en de Duitse Stage School Hamburg. Het internationale karakter was belangrijk: ook scholen buiten Nederland zoeken naar manieren om studenten met uiteenlopende achtergronden en identiteiten een veilige plek te bieden.
Blijvende verandering in het onderwijs
Het project veranderde niet alleen iets voor de studenten op het podium. Ook docenten gingen anders kijken naar de ontwikkeling en beoordeling van studenten, vertelt Fontijn. ‘Eerder moesten docenten een student beoordelen als jongen of meisje. Dat hebben we losgelaten. Docenten hebben nu de ruimte om te kijken wat een student nodig heeft om zich als persoon te ontwikkelen. Die bewustwording zie ik echt terug in onze school.’ Volgens Fontijn laat het project zien dat inclusiever onderwijs niet begint bij regels of protocollen, maar bij aandacht voor de individuele student. ‘We hebben samen iets gemaakt dat mensen raakt én verschil maakt.’
Volle zalen en internationale vriendschappen
Ook bij het publiek maakte de voorstelling veel los. De producties trokken volle zalen en werden vaker opgevoerd dan aanvankelijk gepland. In Finland werd vanwege de belangstelling zelfs een extra voorstelling ingelast. ‘Sommige reacties vergeet ik nooit meer’, zegt Hogeboom. ‘Als mensen in het publiek zeggen dat het voor het eerst voelt alsof het verhaal ook over hen gaat, dan raakt me dat enorm.’
De intensieve samenwerking leverde de deelnemende studenten bovendien internationale contacten en vriendschappen op. Zij leerden niet alleen van elkaars artistieke aanpak, maar ook van de verschillende perspectieven op identiteit, inclusie en onderwijs.
Ook andere scholen kunnen ermee aan de slag
De opbrengsten van The Musical Connection reiken verder dan de voorstelling. De projectgroep ontwikkelde ook trainingen en masterclasses voor docenten, praktische hulpmiddelen voor inclusiever onderwijs en een online platform. Daarmee kunnen scholen in heel Europa verder werken aan een veilige en inclusieve leeromgeving. De European Innovative Teaching Award is voor Fontijn dan ook vooral een erkenning van wat studenten, docenten en internationale partners samen hebben bereikt. ‘Toen we hoorden dat we de prijs hadden gewonnen, realiseerde ik me pas echt hoe bijzonder dit was. Het draait uiteindelijk om iets eenvoudigs: wat is er mooier dan een plek creëren waar mensen zich welkom voelen en zichzelf kunnen zijn?’
De prijswinnaars werden op 29 september bekendgemaakt; de uitreiking vindt op 28 oktober plaats. Het project omvatte vier scholen in drie landen en leverde naast de musical onder meer docententrainingen, masterclasses en een online platform. Meer over het project en de ontwikkelde materialen? Kijk op www.themusicalconnection.eu.