De afgelopen jaren klinken er in de samenleving en in de politiek veel lovende woorden over het mbo. We moeten als maatschappij het mbo positiever gaan waarderen. Toch komt deze verandering maar langzaam op gang en ervaren veel mbo-studenten nog te weinig erkenning, zo blijkt ook uit recent onderzoek van het SCP. Om een stap in de juiste richting te zetten wat betreft erkenning, pleit JOBmbo voor een vernieuwde taalkeuze in de onderwijsrichtingen: spreek over mbo-entree, mbo-basis, mbo-vak, mbo-kader en mbo-specialist opleidingen.
Met ‘de ladder’ wordt het concept van steeds verder omhooggaan in het onderwijssysteem en het daaraan gekoppelde beeld van succes bedoelt. Als maatschappij verwachten we veelal dat een mbo-student die een mbo-vak opleiding (voorheen niveau 3) volgt doorstroomt naar een mbo-kader of mbo-specialist opleiding (voorheen niveau 4). Wie niet doorstroomt en verder op de ladder klimt, kan hier negatieve reacties op verwachten. Dat moet veranderen, vindt Wiam El Aouati, voorzitter van JOBmbo: ‘Als we op de arbeidsmarkt steeds vaker spreken over een grote, belangrijke vraag naar praktisch opgeleiden, hoe kan het dan dat we deze negatieve denkbeelden nog zo in stand houden?’
Taalveranderingen kunnen veel teweegbrengen. Zo is sinds 2020 bijvoorbeeld wettelijk vastgelegd dat mbo’ers studenten heten in plaats van deelnemers of leerlingen. Deze taalkeuze was destijds een duidelijke stap naar een verbeterde maatschappelijke waardering van mbo-studenten. In 2023 gingen we nog een stap verder met het mbo-manifest voor nieuwe taal waarin we bijvoorbeeld adviseren om te spreken over ‘het vervolgonderwijs’ in plaats van ‘het mbo en hoger onderwijs’. Helaas is deze wijziging nog niet overal doorgevoerd en zien we dat zelfs het ministerie nog altijd de directie ‘studiefinanciering en hoger onderwijs’ heeft. Toch blijven wij doorstrijden voor taalkundige veranderingen die een belangrijke bijdrage kunnen leveren in de ervaren waardering van mbo-studenten. Daarom spreken wij vanaf vandaag niet meer over niveaus. Het woord niveau en de daaraan gekoppelde cijfers impliceren namelijk een verticale rangorde. Wij roepen op: stop met het gebruik van het woord ‘niveau’ en breek de ladder.