Het kabinet komt met een plan om mbo-scholen in krimpregio’s te behouden. Daarin staat dat mbo’s aan de randen van Nederland straks extra geld krijgen om open te kunnen blijven. Dat geld is afkomstig van mbo-scholen in de rest van het land, die er daardoor iets op achteruitgaan. Al jaren daalt het aantal studenten in het mbo, vooral doordat er minder jongeren zijn dan vroeger. In sommige regio’s daalt het aantal studenten tot 2040 met maar liefst een kwart. Dat leidt op zo’n tien mbo-scholen tot problemen, doordat ze betaald krijgen per student. Zij dreigen al langer locaties te moeten sluiten.
‘We gaan zorgen dat de mbo-instellingen in de krimpregio’s overeind blijven. Omdat je ook in die regio’s een volwaardig mbo-aanbod wil hebben’, zegt minister Letschert (D66) van Onderwijs. ‘Je moet er niet aan denken dat studenten uit die regio’s wegtrekken en er door een gebrek aan onderwijs nooit meer terugkeren.’
De mbo’s in krimpregio’s zijn blij
In Zeeland, bij ROC Scalda, zijn ze tevreden met het nieuwe plan. Want al jaren lukt het de school maar net om het hoofd financieel boven water te houden. ‘Praktisch gezien zou dat hebben kunnen betekenen dat we opleidingen hadden moeten sluiten. Als wij bijvoorbeeld de tegelzettersopleiding in Zeeland niet meer aanbieden, heb je over een paar jaar in heel Zeeland geen tegelzetters meer’, legt onderwijsbestuurder Kees Nieuwenhuijse uit. ‘Jarenlang keken we of we ons onderwijs compacter konden maken met minder locaties, maar dan merk je dat de reistijd heel lang wordt. Terwijl mbo-studenten het fijn vinden om meer nabij en in de praktijk te worden opgeleid.’
Studenten beamen dat ze het fijn vinden dat er veel locaties open kunnen blijven. ‘Ik hoor verhalen van vrienden van de middelbare die helemaal naar Breda moesten voor een opleiding. Sommigen zijn zelfs richting Delft of Rotterdam gegaan. Het voordeel voor mij is dat ik maar 5 minuten hoef te fietsen om hier aanwezig te zijn.’
Gevolgen voor niet-krimpregio’s
De MBO Raad is in principe te spreken over het plan van het kabinet, al is de raad nog niet helemaal overtuigd. ‘Omdat het om een herverdeling van geld gaat, betekent het wel dat scholen in bijvoorbeeld de Randstad minder geld krijgen. Daar zit wel een zorg voor ons.’
Ook Rob Neutelings, bestuurder bij Curio en een van de columnisten op MBO-today, zet vraagtekens bij dit plan. In zijn opiniestuk in Trouw schrijft hij dat de niche-opleidingen beperkt moeten worden tot dichtbevolkte gebieden én dat er per regio gekeken moet worden naar welke opleidingen écht noodzakelijk zijn. ‘Garandeer overal een hoogwaardig aanbod van entree- en niveau 2-opleidingen. Deze studenten moeten vanwege hun ontwikkelingsfase dicht bij huis naar school kunnen’, zegt hij. ‘Garandeer cruciale niveau 3- en 4-opleidingen voor regionale sleutelsectoren zoals zorg, techniek, bouw en defensie. Maar stop in krimpregio’s met niche-opleidingen. Wie per se stewardess of danser wil worden, pakt maar de trein met de gratis ov-jaarkaart naar dichter bevolkte gebieden. Met een stage in de eigen regio blijft het talent alsnog behouden voor de lokale economie.’