Steeds meer studenten kampen met mentale problemen als depressie, angst, stress, somberheid en onzekerheid. Op dit verminderd welzijn moet het onderwijs passend kunnen reageren. Daarom heeft de Onderwijsraad de verkenning Welzijn en onderwijs uitgebracht. Hierin pleit de Onderwijsraad voor een breder perspectief op verminderd welzijn.
Verminderd welzijn wordt hoofdzakelijk benaderd als een individueel mentaal gezondheidsprobleem. Maar er kan ook een bredere aanpak geïntroduceerd worden in het onderwijs. Dan kunnen de mogelijkheden om bij te dragen aan het welzijn van studenten beter worden benut. Zo is welzijn niet alleen een voorwaarde, maar ook een opbrengst van het onderwijs.
Hoe voelen mbo-studenten zich?
Uit de meest recente cijfers over de mentale gezondheid van studenten komt naar voren dat een aanzienlijk deel met mentale klachten kampt. Ook in het mbo blijven de percentages van studenten met mentale klachten hoog. Ruim een kwart voelt zich vaak vermoeid zonder duidelijke reden terwijl een op de vijf ervaart dat alles veel moeite kost. Ook voelt een op de tien zich hopeloos en voelt ongeveer 12% zich meestal of altijd somber of depressief.
Daarnaast ervaart minimaal een vijfde van alle mbo-studenten een hoge mate van stress en/of prestatiedruk. De studenten geven aan dat de prestatiedruk vooral samenhangt met de opleiding en alles wat daarbij komt kijken zoals huiswerk, deadlines en examens. Ook ervaren mbo-studenten prestatiedruk vanuit de omgeving en maatschappij. Ze voelen zich soms gedwongen door te stromen naar het hoger onderwijs, omdat het mbo als opleiding ondergewaardeerd wordt.
Preventie
In het mbo wordt vanuit de Werkagenda mbo (2023-2027) ingezet op verbetering van het studentenwelzijn. Scholen ontwikkelen daarbij samen met studentenraden beleid om het welzijn van studenten te verbeteren en hen met laagdrempelige voorzieningen te ondersteunen. Ook maken gemeenten en mbo-scholen in de regio afspraken over ondersteuning door externe zorgpartijen aan studenten binnen en buiten de school.
In het mbo, hbo en wo is naast aandacht voor (meer) preventie ook ingezet op monitoring van onderzoek naar het welbevinden van studenten, met onder andere meer aandacht voor prestatiedruk.
Een voorbeeld van preventieve maatregelen zijn de schoolpastors op het Alfa-college. Er is daar expliciet voor geestelijk verzorgers gekozen om ruimte te maken voor zingeving, mentale gezondheid en identiteitsvorming op de opleiding. Jonge mensen kunnen in hun ontwikkeling baat hebben bij een veilige plek waar ze in een vertrouwelijke setting hun verhaal kwijt kunnen. Een mentor kan ook een luisterend oor bieden, maar niet alle studenten willen hun verhaal delen met een docent van wie ze later les krijgen. Zo helpen deze schoolpastors studenten in tijden van stress, identiteitsvraagstukken of rouw en kunnen studenten even op adem komen en hun zorgen verlichten.
Download hier de verkenning van de Onderwijsraad