Vandaag wordt de JOB-monitor 2026 uitgereikt aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Rianne Letschert. De JOB-monitor, het grootste landelijke tevredenheidsonderzoek onder mbo-studenten, is dit jaar door maar liefst 192.977 studenten ingevuld. Hieronder bespreken we de opvallendste resultaten uit de monitor van dit jaar.
Positie mbo’ers
Zowel in de politiek en media als in landelijke afspraken zoals de Werkagenda wordt veel aandacht besteed aan de waardering van mbo-studenten. Uit de resultaten van de monitor blijkt een positieve ontwikkeling ten opzichte van 2024: studenten voelen zich vaker net zo veel student als andere studenten op het hbo en wo. Zo’n 51% van de studenten geeft aan dat zij trots zijn dat ze op het mbo zitten. “Het is goed om te zien dat er een stijgende lijn is in ervaren gelijkwaardigheid, maar we zien ook dat we er nog lang niet zijn. Helaas worden mbo’ers nog dagelijks achtergesteld en ervaren zij discriminatie op basis van opleiding bij onder andere huisvesting, verenigingen en stages. Het is hoog tijd voor daadwerkelijke acties voor de gelijkwaardigheid van het mbo!”, aldus Gian Sakoetoe, portefeuillehouder JOB-monitor en vicevoorzitter JOB.
Naast deze discriminatie staat ook de financiële positie van mbo’ers onder druk. Zo geeft 20% van de studenten aan dat zij moeilijk kunnen rondkomen van het geld dat zij maandelijks ontvangen en heeft 22% van de studenten behoefte aan meer voorlichting over geldzaken op school. Dit gebrek aan voorlichting komt terug in de stelling over financiële rechten van de student: 30% van hen geeft aan niet te weten waar zij allemaal recht op hebben. Verder vallen de schoolkosten voor 45% van de studenten hoger uit dan zij van tevoren hadden verwacht, dit is meer dan in 2024.
Stages en leerwerkplekken
In alle mbo-opleidingen vormt de stage een belangrijk onderdeel. Studenten moeten hier tijdens hun opleiding goed op voorbereid worden en verdienen hierbij goede begeleiding en een passende onkosten- en stagevergoeding. Daarnaast is ook het kunnen vinden van een passende stageplek van groot belang. Van de bol-studenten geeft 35% aan dat het moeilijk is om een stageplek te vinden. Een factor die het vinden van een stageplek verder kan bemoeilijken is stagediscriminatie. Scholen dienen stagediscriminatie te erkennen en bespreekbaar te maken op school, zodat dit actief tegen kan worden gegaan. Helaas geeft 59% van de studenten aan dat zij niet weten waar ze op school een melding kunnen doen van stagediscriminatie. Dit brengt een duidelijke opdracht voor scholen met zich mee: de meldpunten moeten zichtbaar, laagdrempelig en toegankelijker gemaakt worden.
Sociale veiligheid en welzijn
Om je als student verder te kunnen ontwikkelen en toe te komen aan leren is het essentieel om goed in je vel te zitten en je in een sociaal veilige omgeving te bevinden. Het liefst zien we natuurlijk dat alle studenten zich altijd veilig voelen op school, maar als er toch een onveilige situatie plaatsvindt is het belangrijk dat er direct en actief wordt gereageerd. Zo’n 68% van de studenten geeft aan het gevoel te hebben dat zij bij iemand op school terecht kunnen als ze zich niet veilig voelen. Dit is een positieve verbetering ten opzichte van 2024, maar er is ook nog winst te behalen. Zo geeft 20% van de studenten aan dat er geen aandacht wordt besteed aan mentaal welzijn op school en zegt 41% niet te weten of er op de eigen school überhaupt aandacht wordt besteed aan de mentale gezondheid van studenten.
LLO-studenten en bbl-studenten
Positief uit de monitor dit jaar zijn de ervaringen van bbl-studenten en LLO-studenten met betrekking tot hoe de opleiding aansluit op hun behoeftes. Dit jaar werd voor het eerst een LLO-module toegevoegd aan de monitor, waarin LLO-studenten een aantal specifieke vragen kregen over de ervaring met hun leertraject. Een groot deel (70%) van de ruim 10.000 deelnemende LLO-studenten geeft aan dat de opleiding die zij volgen goed aansluit bij de eigen wensen. Verder geeft 80% van de bbl-studenten aan positief te zijn over hetgeen dat zij op de werkplek leren.
Informatievoorziening
In bijna alle thema’s van de monitor komt het wel een keer aan bod: studenten zijn niet goed genoeg op de hoogte van waar zij recht op hebben, bij wie of waar ze terechtkunnen en wat er van hen wordt verwacht. JOB vindt dat de informatievoorziening voor studenten in zijn algeheel moet worden verbeterd. Specifiek dient er meer duidelijke informatie te komen voor studenten als het gaat om vrijstellingenbeleid, passend onderwijs, schoolkosten, de beschikbare meldpunten en AI-beleid.
De resultaten van de JOB-monitor bieden ons als organisatie veel inzichten waarmee wij aan de slag kunnen. We hopen dat de rapportage anderen ook zal aanzetten tot actie. Alleen door samen te werken en naar studenten te luisteren, maken we het mbo elke dag een stukje beter.
Meer weten? Bekijk het hele rapport op deze webpage.