Wie het nieuws volgt, kan er eigenlijk niet meer omheen. Grote hacks, cyberaanvallen en digitale kwetsbaarheden. Je hoort het steeds vaker. Niet voor niets werkt het mbo aan cyberweerbaarheid. En dat is niet voorbehouden aan ICT en security, het is iets van ons allemaal. Ook jij kunt je steentje bijdragen. De CISO’s van het programma Cyberveiligheid mbo geven je 4 tips.
Tip 1. Gebruik een wachtwoordzin
Welkom123! Dat dit geen veilig wachtwoord is, weet je waarschijnlijk wel. Maar hoe bedenk je een sterk wachtwoord dat je ook nog kunt onthouden? CISO Edo Meinema heeft een eenvoudige tip: gebruik een wachtwoordzin.
‘Een zin is vaak makkelijker te onthouden dan een ingewikkelde combinatie van losse letters, cijfers en tekens. En hoe langer je wachtwoord, hoe moeilijker het te kraken is. Kies dus een zin die voor jou makkelijk te onthouden is, maar die anderen niet zomaar kunnen raden. Gebruik voor ieder account een unieke wachtwoordzin, zodat één gelekt wachtwoord niet meteen toegang geeft tot andere accounts.’
Tip 2. Geloof niet alles wat er betrouwbaar uitziet
Je ontvangt een mail van je leidinggevende met een link naar een document. De afzender klopt, de tekst ziet er betrouwbaar uit. Dus klikken maar? CISO John Strijker waarschuwt dat cybercriminelen steeds slimmer worden. Zeker nu ze met kunstmatige intelligentie (AI) overtuigende berichten, afbeeldingen en zelfs stemmen kunnen namaken.
Volgens John is de mens juist een belangrijke schakel in digitale veiligheid. ‘Door kritisch te blijven, kun je voorkomen dat cybercriminelen toegang krijgen tot systemen en gegevens. Controleer daarom goed wie een bericht verstuurt en wees alert op onverwachte verzoeken. Vertrouw je iets niet? Neem dan via een andere weg contact op met de afzender.’
Tip 3. Meld verdachte situaties meteen
Je bent je werktelefoon kwijt. Misschien ligt hij nog thuis of in een vergaderruimte. Wacht je even af of meld je het direct? Wat CISO Matijs van Hilst betreft, is het antwoord duidelijk: meld het zo snel mogelijk.
‘Dat geldt niet alleen voor een verloren telefoon of laptop. Ook als je op een verdachte link hebt geklikt of iets anders opmerkt dat mogelijk niet veilig is, is het belangrijk om aan de bel te trekken. Hoe eerder je collega’s van ICT of security op de hoogte zijn, hoe sneller ze kunnen onderzoeken wat er aan de hand is en eventuele schade kunnen beperken. Je hoeft dus niet eerst zeker te weten dat er iets mis is.’
Tip 4. Gebruik de beleidspiramide
Deze laatste tip is vooral bedoeld voor iedereen die binnen een mbo-school aan de slag gaat met beleid voor informatiebeveiliging en privacy. Want hoe zorg je ervoor dat al die afspraken en regels overzichtelijk blijven? CISO Henry Meutstege adviseert om de beleidspiramide te gebruiken.
‘Beleid schrijven is misschien niet het leukste onderdeel van cyberveiligheid, maar het is wel belangrijk. Goede bescherming begint met duidelijke afspraken en kaders. De beleidspiramide brengt structuur aan in de beleidsdocumenten die een school nodig heeft. Van algemene uitgangspunten tot praktische werkinstructies. Door verschillende niveaus goed te onderscheiden, wordt duidelijk wie waarover beslist. Zo hoeven operationele procedures niet allemaal langs het College van Bestuur, maar kunnen ze worden goedgekeurd door degene die daarvoor het mandaat heeft.’
Een mooie bijkomstigheid? De piramide helpt om het werk te verdelen. Betrek bij het schrijven van procedures vooral de collega’s die weten hoe het er in de praktijk aan toegaat. Zo maak je beleid dat aansluit bij het dagelijks werk.
Samen maken we het mbo cyberweerbaar
Of je nu docent, beleidsmedewerker, bestuurder of ICT-specialist bent: iedereen kan bijdragen aan digitale veiligheid. Soms zit dat in iets kleins, zoals het kiezen van een sterk wachtwoord of het melden van een verdachte situatie. Al die acties samen maken het mbo digitaal veiliger.
Deze tips verschenen in oktober op MBO Digitaal in het kader van de Cybersecuritymaand. Meer weten over cyberveiligheid in het mbo? Bekijk de programmawebsite.