De MBO Raad heeft deze week een brief verzonden aan de fractievoorzitters van verschillende gemeentelijke politieke partijen. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart vraagt voorzitter Adnan Tekin namens de MBO Raad de aandacht voor het middelbaar beroepsonderwijs. De MBO Raad roept de fractievoorzitters op het mbo expliciet te betrekken bij de collegeonderhandelingen die volgen na de verkiezingen; het aanstellen van een aparte wethouder mbo is daarbij geen overbodige luxe.
In de brief stelt MBO Raad-voorzitter Adnan Tekin dat er in het regeerakkoord terecht veel aandacht voor het mbo is. ‘Tegelijkertijd spelen gemeenten een minstens zo belangrijke rol in het succes en de positionering van het mbo’, schrijft hij. Door de drievoudige opdracht – opleiden voor een beroep, voor vervolgonderwijs en tot goed burgerschap – is het mbo ‘onmisbaar voor een sterke lokale en regionale economie, sociale samenhang en gelijke kansen voor jongeren en volwassenen.’
‘Daarnaast is het mbo ook essentieel voor het behoud van jongeren in (krimp)gemeenten en instrumenteel voor de bereikbaarheid en infrastructuur van gemeenten’, vervolgt Tekin. ‘Gemeentelijk beleid, in aanvulling op landelijk beleid, maakt daarin een belangrijk verschil. Wat gemeenten lokaal doen, is bovendien van grote invloed op het studentenklimaat.’ Om die redenen roept de MBO Raad de fractievoorzitters van de gemeentelijke politieke partijen op ‘het mbo expliciet te betrekken bij de collegeonderhandelingen, en om ook in de komende bestuursperiode structureel te investeren in een sterke samenwerking tussen gemeente, mbo-instellingen en regionaal bedrijfsleven.’
Essentiële mbo-onderwerpen voor gemeenten
De brief licht enkele onderwerpen toe waarop gemeentelijke betrokkenheid bij het mbo essentieel is: Vroegtijdig Schoolverlaten (VSV), Leven Lang Ontwikkelen (LLO) en de verbinding met het regionale bedrijfsleven en de arbeidsmarkt. Wat betreft VSV: vroegtijdig schoolverlaten heeft grote maatschappelijke en financiële gevolgen. De nieuwe Wet van school naar duurzaam werk wil VSV dan ook terugdringen. Gemeenten zijn hiervoor primair verantwoordelijk. De MBO Raad pleit voor nauwe samenwerking met scholen. ‘De mbo-scholen en vertegenwoordigers van studenten maken graag met gemeenten heldere afspraken over inzet van professionals, warme overdracht naar specialistische zorg en samenwerking binnen de regio’, schrijft Tekin.
Leven Lang Ontwikkelen
Ook bij LLO roept de MBO Raad gemeenten op tot structurele samenwerking. Door technologische en demografische veranderingen is voortdurende scholing essentieel voor duurzame inzetbaarheid en maatschappelijke participatie. Het mbo vervult hierin een sleutelrol, maar de infrastructuur wordt nog onvoldoende benut voor alle werkenden en werkzoekenden die bij- of omscholing nodig hebben. ‘Dat is een gemiste kans’, vindt de MBO Raad-voorzitter. ‘Zeker omdat mensen met een (risico op) afstand tot de arbeidsmarkt binnen het huidige LLO-stelsel aantoonbaar niet de scholingskansen krijgen die ze zo hard nodig hebben voor hun bestaanszekerheid.’
Tekin vervolgt: ‘Gemeenten dragen verantwoordelijkheid voor onderwijs aan mensen in een kwetsbare situatie, inburgeraars en volwassenen met lage basisvaardigheden. Samenwerking tussen gemeenten en mbo-instellingen is daarom noodzakelijk om deze inwoners de kans te geven zich te kwalificeren voor de arbeidsmarkt en zo aan het werk te komen, bij voorkeur op minimaal startkwalificatieniveau. Het mbo biedt hiervoor een stabiele, toegankelijke en praktijkgerichte infrastructuur in alle arbeidsmarktregio’s. Wij roepen gemeenten op deze infrastructuur optimaal te benutten en, ondanks de stelselknelpunten, structurele (publiek-publieke) samenwerking te bewerkstelligen met het mbo.’
Verbinding met de regio
Een derde onderwerp waarop gemeentelijke betrokkenheid bij het mbo essentieel is, is verbinding met het regionale bedrijfsleven en de arbeidsmarkt. Gemeenten zijn de verbindende schakel tussen mbo, studenten en het regionale bedrijfsleven. Samenwerking is essentieel voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt, zeker in krimp- en krapteregio’s. Tekin schrijft: ‘Het overeind houden van een passend en toegankelijk mbo-onderwijsaanbod is van groot belang voor zowel de leefbaarheid als de economische ontwikkeling van gemeenten en regio’s. Investeringen van gemeenten, bijvoorbeeld in de bereikbaarheid van mbo-instellingen en/of sociale voorzieningen voor studenten, kunnen een belangrijke bijdrage leveren om deze ambities te bewerkstelligen.’
Oproep: stel een wethouder mbo aan
Om het mbo de aandacht te geven die het verdient, roept de MBO Raad de fractievoorzitters op om tijdens de collegeonderhandelingen van het mbo een aparte portefeuille te maken of die expliciet onderdeel te maken van de portefeuille onderwijs. Tekin voegt hieraan toe dat het belangrijk is om ook mbo-studenten aan te laten schuiven bij de onderhandelingsgesprekken, zoals ook gebeurde bij de kabinetsformatie. ‘Daarnaast pleiten wij ervoor om samen met mbo-studenten een lokale aanvalsagenda voor het mbo op te stellen, waarin concrete doelen en afspraken worden vastgelegd met regionale mbo-instellingen en studenten’, voegt Tekin toe.
Inspiratieagenda gemeenten
Bij de brief heeft de MBO Raad een mbo-inspiratieagenda voor gemeenten bijgevoegd. Daarin staan voorbeelden van programma’s, campagnes, initiatieven en samenwerking met het mbo uit verschillende gemeenten, waarvoor niet altijd aanvullende financiering nodig is. Zo werkt de gemeente Amsterdam met een meerjarige MBO-Agenda waarin gemeente, mbo-instellingen en bedrijfsleven structureel samenwerken aan aantrekkelijk en toekomstgericht mbo-onderwijs. De gemeente Utrecht kiest expliciet voor waardering van vakmanschap als fundament van de stad en betrekt mbo-studenten structureel bij beleid en uitvoering. De gemeente zet onder meer in op publiekscampagnes, gelijke toegang tot studentenvoorzieningen en minimaal 150 mbo-stageplekken per jaar binnen de eigen organisatie.
Oriëntatiebijeenkomst voor nieuwe wethouders
De brief sluit af met de aankondiging dat de MBO Raad na de collegeformaties een oriëntatiebijeenkomst over ontwikkelingen en lokale interventies voor het mbo gaat organiseren. Deze bijeenkomst is bedoeld voor de nieuwe wethouders mbo/onderwijs en hun ondersteunende medewerkers. ‘Samen kunnen we ervoor zorgen dat het mbo een zichtbare en stevige plek krijgt in uw gemeentelijk beleid en daarmee bijdraagt aan een sterke, inclusieve en toekomstbestendige gemeente’, besluit Tekin.
Onlangs heeft de MBO Raad www.mbonmisbaar.nl voorzien van een gemeentelijke update. Op deze site, met feiten, cijfers en inspiratie, staat eveneens een heldere oproep aan gemeenten om tijdens de collegeonderhandelingen een aparte wethouder mbo aan te stellen (of expliciete opname van het mbo in de onderwijsportefeuille) en een lokale mbo-aanvalsagenda te maken.
Lees ook: Van klaslokaal naar stembus: mbo-studenten duiken in lokale politiek