Het debat over de Onderwijsbegroting had dit jaar een schimmig karakter. Niet alleen vanwege het tijdstip – februari is wel erg laat om de begroting van een lopend jaar te bespreken. Maar ook omdat de plannen inmiddels zijn ingehaald door het nieuwe coalitieakkoord. De bewindslieden, minister Gouke Moes en staatssecretaris Koen Becking, zaten er voor spek en bonen bij.
In de Onderwijsbegroting voor 2026 zijn de bezuinigingsvoorstellen van het kabinet-Schoof verwerkt. Deze bezuinigingen zijn echter grotendeels weer ongedaan gemaakt in het nieuwe coalitieakkoord. Wat nu te doen met de bezuinigingen die al in 2026 worden doorgevoerd? Is er nog wel steun in het parlement voor deze bezuinigingen van het ouder kabinet?
Jojo-beleid
De vreemde situatie stelt de Kamer voor de nodige problemen. Neem nu het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Al dit jaar voert het ministerie de eerste bezuinigingen op dit beleid door. Veel gemeenten kunnen hierdoor minder geld besteden aan bijvoorbeeld kleinere klassen. Maar vanaf 2027 gaat de nieuwe coalitie de bezuiniging weer terugdraaien. Leidt dit niet tot jojo-beleid, zo vraagt Marjolein Moorman (GroenLinks-PvdA) zich af. ‘Gaat D66 voor deze bezuiniging stemmen?’
Financiële spelregels
D66-woordvoerder Ilana Rooderkerk pleitte voor een pragmatische aanpak. De begroting nu afwijzen leidt tot allerlei problemen binnen het onderwijs. Zij wil daarom de begroting steunen, met de afspraak dat een en ander in 2027 weer wordt teruggedraaid. Voorstellen van onder andere Marjolein Moorman om met incidentele meevallers de bezuiniging van 2026 te repareren, konden niet op steun rekenen van minister Moes en staatssecretaris Becking. Zo’n ingreep zou tegen de financiële spelregels zijn.
Talentstrategie
Het spookdebat maakte wel duidelijk welke prioriteiten de diverse fracties de komende jaren gaan hebben. Zo zal de VVD-fractie blijven hameren op meer sturing op de studiekeuze van jongeren. Queeny Rajkovski, de onderwijswoordvoerder van de VVD, verwees naar het nieuwe coalitieakkoord, waarin is afgesproken dat er een ‘talentstrategie’ komt. Het is de bedoeling dat de overheid met die strategie meer gaat sturen op de studiekeuze van jongeren. Ze gaf daarbij aan bereid te zijn te breken met taboes, zoals een lager lesgeld voor tekortstudies. In een motie, ingediend samen met Diederik Boomsma (JA21), vraagt Rajkovski aan de minister om te onderzoeken welke maatregelen effectief zijn om studiekeuzen te beïnvloeden.
Stagevergoeding
Ook het onderwerp stagevergoeding zal hoog op de agenda blijven staan. In het coalitieakkoord is afgesproken dat er een verplichte stagevergoeding komt. Partijen als SP, GroenLinks-PvdA en Denk zullen hierop blijven aandringen. Tegelijkertijd leven er onder werkgevers, maar onder schoolbestuurders, bezwaren tegen de verplichte stagevergoeding. De nieuwe bewindslieden, Rianne Letschert en Judith Tielen, kunnen met dit onderwerp aan de slag.