De Tweede Kamer is positief over het voorstel van minister Letschert voor een nieuwe vorm van bekostiging van het mbo. Kamerleden vragen zich wel af of het verdeelmodel gaat helpen om meer studenten te laten kiezen voor tekortberoepen.
Met het nieuwe verdeelmodel wil minister Letschert vooral regio’s met dalende studentenaantallen meer financiële zekerheid bieden. ‘Een stabiele bekostiging is essentieel voor goed mbo-onderwijs’, aldus de minister in een brief aan de Tweede Kamer. Door te gaan werken met een vaste voet, worden scholen minder afhankelijk van schommelende studentenaantallen. Dit verstevigt, aldus de minister, ‘de robuustheid van het mbo’.
‘Fan van de lumpsum’
In het nieuwe model is er veel minder geld beschikbaar voor kwaliteitsafspraken. Deze middelen worden grotendeels opgenomen in de brede ‘lumpsum’. Aan die vorm van financiering wil de minister, die zelf ervaring heeft als bestuurder in het hoger onderwijs, niet tornen. Zij verklaart zelfs een ‘fan van de lumpsum’ te zijn. Wat er aan kwaliteitsgelden overblijft, een slordige 200 miljoen euro per jaar, heet straks ‘samenwerkingsbudget’. Scholen kunnen aanspraak maken op dit budget door samen met werkgevers een plan te maken voor opleidingen die aansluiten bij de regionale arbeidsmarkt. Een nog te sluiten ‘pact voor de arbeidsmarkt van de toekomst’ moet hiervoor het nationale raamwerk vormen. Minister Letschert hoopt dit pact, waarvan al langere tijd sprake is, dit najaar af te kunnen sluiten.
Niet tornen aan keuzevrijheid studenten
Sommige Kamerleden twijfelen of het nieuwe verdeelmodel gaat helpen om meer studenten te laten kiezen voor de opleidingen in sectoren met tekort aan personeel. Martin de Beer (VVD, zie foto) vindt het jammer dat de minister met het financieringsmodel niet meer stuurt op het aanbod van opleidingen. Hij wil niet tornen aan de keuzevrijheid van studenten, maar ziet wel mogelijkheden om scholen te prikkelen zich met name te richten op tekortberoepen. In haar antwoord maakt minister Letschert duidelijk dat ook voor haar de keuzevrijheid van studenten ‘als een paal boven water staat’. Zij heeft goede hoop dat het pact voor de arbeidsmarkt van de toekomst gaat helpen meer jongeren te laten kiezen voor de beroepen waar de samenleving behoefte aan heeft.
Invoering mogelijk vanaf 2029
Uiteindelijk lijkt het nieuwe verdeelvoorstel op ruimte steun in de Kamer te kunnen rekenen. In 2027 wil de minister het wetsvoorstel indienen. Invoering is dan mogelijk vanaf 2029. Volgens de minister is dit dan de eerste wijziging van de mbo-bekostiging sinds 1996. Daarbij vergeet zij enkele minder succesvolle financieringsvoorstellen van haar voorgangers. Het gaat dan bijvoorbeeld om de cascadebekostiging en de financiering op basis van studiewaarde. Beide voorstellen werden ingevoerd rond 2015, maar bleken na enkele jaren geen succes. Het is de hoop dat het huidige voorstel een langer leven beschoren is.
Lees ook: MBO Raad positief over kabinetsplan voor mbo-bekostiging